Een warme bedrijfsoverdracht aan het eigen management

Wat doe je als je een bedrijf wilt overdragen, maar niet wilt verliezen wat je jarenlang met zorg hebt opgebouwd? Als de continuïteit belangrijk is, maar de cultuur minstens zo waardevol? Met die vragen gingen de drie aandeelhouders van Aequator Groen + Ruimte aan de slag. Na ruim twintig jaar bouwen aan een organisatie met een sterke identiteit, wilden zij tijdig nadenken over de toekomst. Daarbij stond één vraag centraal: hoe zorgen we ervoor dat het DNA behouden blijft, ook als het stokje wordt overgedragen?
Een sterk ontwikkeld DNA
Sinds de privatisering van een voormalige overheidsorganisatie in 2005 groeide Aequator uit tot een gerenommeerde advies- en onderzoeksorganisatie met het landelijk gebied als voornaamste werkveld. Als verbindende schakel tussen boeren, overheden, agri-food industrie en onderzoeksinstellingen beweegt zij zich al jarenlang tussen verschillende belangen. Altijd onafhankelijk, met oog voor ieders belangen achter het vraagstuk.
We zijn in gesprek met Ruud Mantingh, DGA van Aequator: "Wij zijn gewend om meerdere perspectieven te begrijpen en met elkaar te verbinden. Eigenlijk zijn we net als ProMissie meerzijdig partijdig." Hoewel Aequator geen familiebedrijf is, zullen veel familiebedrijven zich herkennen in de manier waarop de organisatie is opgebouwd en met elkaar omgaat. Verbondenheid, aandacht voor elkaar en zorg voor medewerkers vormen al jarenlang de basis van het bedrijf.
Juist omdat er in de loop der jaren een sterk eigen DNA is ontstaan, wilden de drie aandeelhouders zorgvuldig nadenken over de toekomst van het bedrijf. Ze realiseerden zich dat er een moment zou komen waarop zij het stokje moesten overdragen en deelden de overtuiging dat een overdracht verder moet gaan dan het overdragen van aandelen. Een verkoop aan de hoogste bieder is daarbij nooit het uitgangspunt geweest. "Je kunt kiezen voor de partij die het meeste betaalt, maar dan loop je ook het risico dat juist dát DNA wat je met je hele ziel en zaligheid hebt opgebouwd weer verdwijnt" vertelt Ruud. Zo ontstond het idee van opvolging vanuit de eigen organisatie. Binnen Aequator waren er al een aantal talentvolle medewerkers aanwezig die de potentie hadden door te groeien naar een leidinggevende rol.
Eerst de mens, dan de overdracht
Bij de zoektocht naar begeleiding spraken de aandeelhouders van Aequator Groen + Ruimte met verschillende partijen. De gesprekken waren prettig, maar vooral het menselijke aspect van ProMissie gaf de doorslag.
"Adriaan zei: voordat we het over bedrijfsoverdracht hebben, gaan we eerst met jullie als overdragers praten. Dat vonden we onderscheidend." Waar veel trajecten snel draaien om structuur, eigendom en financiën, startte ProMissie bij de mensen zelf. Zijn de aandeelhouders het onderling eens? Wat vinden zij belangrijk? Wat willen zij nalaten? Maar naast de aandeelhouders ging het ook om de beoogde opvolgers. ProMissie voerde ook met hen persoonlijke gesprekken. Wat motiveert hen? Hoe kijken zij naar de toekomst van Aequator? En beschikken zij over de ambities en competenties die nodig zijn om straks samen leiding te geven aan de organisatie?
Die benadering sloot naadloos aan bij de waarden van Aequator. "Een bedrijf overdragen is niet alleen een zakelijke stap. Er zitten ook emoties, verwachtingen en persoonlijke overtuigingen onder. Dat hadden we aan het begin misschien nog onvoldoende door. Ik denk dat dit in heel ondernemersland een zwaar ondergeschoven kindje is.’’
Durven vertragen om verder te komen
Gedurende het traject bleek hoe belangrijk het is om eerst te zorgen voor goede overdracht van leiding. Toen de focus onbedoeld meer op overdracht van eigenaarschap dan leiding kwam te liggen, besloten we met z’n allen even een pas op de plaats te maken. Dat vroeg om een open reflectie. Je moet ervoor waken dat je elkaar niet verliest tijdens zo’n proces. Samen met ProMissie werd teruggekeken op het proces en ieders rol daarin, ook die van ProMissie zelf. Gezamenlijk hebben we de oorspronkelijke koers opnieuw centraal gezet: eerst bouwen aan leiderschap en vertrouwen, daarna de volgende stappen richting eigenaarschap.
"Dat gesprek is enorm waardevol geweest. Iedereen was open en kwetsbaar. We ontdekten dat we nog steeds hetzelfde doel hadden."
Ruimte om in leiderschap te groeien
De toekomstige leiders binnen Aequator krijgen stap voor stap meer verantwoordelijkheid. Zij groeien door in hun leidinggevende functies en vormen inmiddels samen de directie van het bedrijf. Ze krijgen steeds meer ruimte, verantwoordelijkheid en mandaat om hun eigen rol vorm te geven. Voor de nieuwe leiders is die ontwikkeling intensief. Ze moeten in relatief korte tijd veel nieuwe verantwoordelijkheden oppakken, juist daarom is het belangrijk om een overdracht gefaseerd aan te pakken en voldoende ruimte te creëren voor ontwikkeling. ‘’Het proces wordt continu geëvalueerd, bijgestuurd waar nodig en afgestemd op wat de organisatie én de mens daarachter vraagt. Het is fijn dat ProMissie ook daarin betrokken blijft, om ieders behoeften en visie op de toekomst steeds scherp te houden.’’
Een sterker bedrijf voor de toekomst
De overdracht is nog niet afgerond. Toch zien ze nu al hoeveel het proces heeft opgeleverd. "Door alles wat we samen hebben doorlopen, staat het bedrijf sterker dan voorheen." De nieuwe directie ontwikkelt zich, zorgt voor een frisse wind, neemt eigen inzichten mee en sluit aan bij een nieuwe generatie medewerkers en opdrachtgevers. Tegelijkertijd blijft het DNA van Aequator behouden.
De samenwerking met ProMissie omschrijft Ruud als persoonlijk, betrokken en deskundig. "Fijne mensen, fijne gesprekken en oprechte aandacht voor de klant."
Wat hem vooral bij zal blijven, is de overtuiging dat een succesvolle bedrijfsoverdracht begint bij de mensen achter het bedrijf. "Mijn advies aan ondernemers is: blijf trouw aan je visie en aan de aanpak die daarbij hoort. Als je merkt dat je van de koers afwijkt, trek dan aan de bel."
Voor Aequator bevestigde het traject een belangrijke les: een toekomstbestendige overdracht gaat niet alleen over eigendom. Het begint met leiderschap, vertrouwen en het zorgvuldig doorgeven van wat een organisatie uniek maakt.
Wil je jouw bedrijf overdragen aan managers of een nieuwe directie uit de eigen organisatie? ProMissie begeleidt management buy-outs en interne opvolgtrajecten. Neem contact op om vrijblijvend te sparren over jouw situatie.




