Terug naar hoofdinhoud

De petten van vrouwen in het familiebedrijf

De afgelopen jaren nemen steeds meer jonge vrouwen deel aan onze cursus Opvolgen in het Familiebedrijf. Inmiddels is een aantal van de cursisten ook moeder geworden en dat heeft invloed op hun rol binnen het familiebedrijf. Zij zijn niet alleen moeder en partner, maar spelen ook een actieve rol binnen het bedrijf. Bij ProMissie zien we al langer een bijzondere aandacht voor en beweging van vrouwen in het familiebedrijf. InNederland, maar ook internationaal, zijn steeds meer vrouwen (mede)eigenaar van familieondernemingen. Daarom schenk ik graag aandacht aan de bijzondere positie van vrouwen in het traditionele familiebedrijf.

Belangrijke positie van vrouwen
Zij zijn degene binnen de familieonderneming die vele ballen in de lucht moeten houden: volledig of deels meewerken in het bedrijf, echtgenote/partner, (schoon)moeder, diverse relaties onderhouden in netwerk, opvoeding van de kinderen etc. Kortom, vrouwen hebben vele rollen. Ik vind het belangrijk dat vrouwen zelf in de gaten hebben welke belangrijke posities zij innemen. In eerste instantie is het cruciaal dat vrouwen een gezonde en evenwichtige relatie met hun partner hebben en houden. Veel mannelijke ondernemers hebben van nature een dominant, extravert, optimistisch en probleemoplossend karakter. Misschien stigmatiserend, maar toch. Ook als ze niet in het bedrijf werken is het belangrijk dat vrouwen periodiek geïnformeerd worden over het reilen en zeilen van de onderneming. Het is fundamenteel dat complexe en spannende zaken met elkaar worden gedeeld.
Sommige vrouwen opereren duidelijk achter de coulissen, terwijl anderen meer nadrukkelijk op het podium staan. Uiteraard zijn er ook vele mengvormen. Hoe het ook zij; alle vrouwen hebben, zoals eerder genoemd, veel aandachtsgebieden te combineren.

Vrouwen achter de coulissen
Zoals gezegd opereert een deel van de vrouwen bewust en nadrukkelijk achter de coulissen. Zij houden zich op actieve en dienstbare wijze bezig met het gezin, opvoeding, opleiding kinderen en klankbord voor de echtgenoot. Deze vrouw is vaak de lijm tussen alle familieleden. Zij zoekt met name balans tussen familieharmonie en is betrokken bij de (klein)kinderen. Zij draagt zorg voor een consistente communicatie tussen alle betrokken familieleden.

Familieleden worden door loyaliteit met elkaar verbonden door diepe emotionele en bloedbanden en dat heeft ook vervolgens consequenties voor de identiteit en cultuur van de onderneming. Over het algemeen wordt door vrouwen veel waarde gehecht aan loyaliteit, de zorg voor familieleden en het in stand houden van een evenwicht en harmonie binnen de familie. Juist dit kan ook zeer confronterend, hartverscheurend zijn en ook vaak zijn tol eisen. Kortom, de rol van deze vrouwen in het familiebedrijf is behoorlijk passief. In veel gevallen moeten zij, samen met de partner, belangrijke beslissingen nemen, zonder soms echt tot in detail te weten wat de echte inhoud is.

Vrouwen op het podium
Het andere deel van de vrouwen staat nadrukkelijk op het podium. Zij vervullen actieve rollen in de onderneming en zijn sterk betrokken bij belangrijke stappen. Zij staan gezamenlijk aan het roer. Daarnaast vervullen zij hun actieve rol als moeder in het gezin. Zij zijn ook juist degenen die extra ballen in de lucht houden. Door veranderende maatschappelijke ontwikkelingen heeft de rol van de vrouw in het familiebedrijf steeds meer impact. O.a. emancipatie, betere communicatie/mondigheid, opleidingsniveau en eigen identiteit zijn hierop van invloed.

Binnen ProMissie willen we de komende periode nadrukkelijk aandacht schenken aan de positie van vrouwen in het familiebedrijf door onze Materclass voor Masterclass voor Vrouwen in het Familiebedrijf. Onze stelling is dat meer betrokkenheid van vrouwen in het belang is van: de partner, het gezin en uiteindelijk ook de familieonderneming.

Monique over de Masterclass

“In ons gezin is eigenlijk iedereen op zijn eigen manier betrokken bij het familiebedrijf. Onze drie dochters met alle verhalen aan de keukentafel en onze zoon is er vanaf het begin praktisch bij betrokken geweest. Inmiddels heeft hij het bedrijf zelfs overgenomen. Zelf werk ik ook mee, de laatste jaren vooral als gastvrouw. Daarnaast heb ik nog een baan in het ziekenhuis.

Mijn man was altijd al veel weg, maar dit wordt meer zodra er een eigen onderneming wordt gestart. Een eigen bedrijf maakt het nog persoonlijker.

Wat mij helpt, is de vrijheid die je elkaar geeft. Die is echt noodzakelijk wanneer iemand een eigen bedrijf runt. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk om duidelijke afspraken te maken: wanneer ben je thuis, hoe verdeel je de tijd en waar liggen de grenzen? Dat geldt ook als familieleden niet in het bedrijf werken.

De bijeenkomst met andere vrouwen uit familiebedrijven vond ik heel waardevol. Ik ontmoet graag nieuwe mensen, maar het was vooral de herkenning die het zo bijzonder maakte. We zitten allemaal in een vergelijkbare situatie. Ongeacht het soort bedrijf waren er zoveel herkenbare momenten.’’

Piet Spruijtenburg RAB                                                                                           
partner/senior consultant familiebedrijf
ProMissie Bedrijfsoverdracht

Piet is binnen ProMissie nauw betrokken bij de ontwikkeling van producten/kennisgebieden en werkt met veel plezier te midden van familiebedrijven in het MKB. Zo bouwde hij ruime ervaring op bij de advisering van familiebedrijven. Als senior consultant helpt hij met name de betrokken familieleden goede afspraken te maken op het terrein waar familie en bedrijf elkaar raken, terwijl hij ook adviseert bij de opzet van opvolgingsplannen en familiestatuten terwijl hij zelf diverse opvolgingsprocessen begeleidt.